Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Overslaan en naar de inhoud gaan

Je goed voelen

Was je handen maar gebruik geen handgels

Leestijd: 5 minuten

Antibacteriële handzeep en ‘hygiënische’ producten zoals toetsenborddoekjes moeten uit de winkelschappen verdwijnen. Het is niet bewezen dat ze werken. Sterker, ze kunnen ons zelfs vatbaarder maken voor ziekten, waarschuwt de Gezondheidsraad.

De Gezondheidsraad adviseerde het ministerie van VWS om de desinfecterende producten van de markt te weren. Volgens de raad is de volksgezondheid in het geding, omdat door het veelvuldig gebruik van antibacteriële middelen ook het gevaar van antibioticaresistentie optreedt.

Handgel - Was je handen maar gebruik geen handgels

Antibacteriële sokken

Het gaat om antibacterieel mondwater, maar ook om zogenaamde antibacteriële schoonmaakmiddelen, sokken en dekbedovertrekken en om handzeep- en gels met chemicaliën.

Veel mensen gebruiken zulke producten uit hygiënisch oogpunt. Maar volgens de Gezondheidsraad ontbreekt het wetenschappelijk bewijs dat ze werken. Sterker nog, ze kunnen ons juist ziek maken omdat ze ook goede bacteriën bestrijden.

Tandpasta kan je schildklier ontregelen

In het AD geeft de Gezondheidsraad het voorbeeld van antibacterieel mondwater dat ervoor kan zorgen dat de bloeddruk stijgt. Een ander voorbeeld betreft de stof desinfectant triclosan in bijvoorbeeld tandpasta, die de schildklier en daarmee de hormoonhuishouding ontregelt.

Volgens de Gezondheidsraad kan thuis extra ontsmetten alleen raadzaam zijn als daar een zeer besmettelijke MRSA-bacterie of het norovirus rondwaart.


Ontstaan van antibioticaresistentie

De Gezondheidsraad kwam met haar rapport omdat ze bezorgd is over de groei van het gebruik van desinfectiemiddelen, zowel binnen- als buitenshuis. Door overmatig gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen (waaronder dus de antibacteriële middelen) worden bacteriën zo sterk dat ze ook bestand raken tegen antibiotica. En die zijn hard nodig om ziekten te bestrijden, stelt Pim van Gool, voorzitter van de Gezondheidsraad in het AD. “We zijn ongelooflijk terughoudend met het gebruik van antibiotica, maar intussen gebruiken we tien keer zoveel desinfectiemiddelen.”

Dat geldt voor de gezondheidszorg, agrarische- en levensmiddelenindustrie. Nederlandse cijfers ontbreken, maar in Europa groeit de markt met 4 à 5 procent per jaar.

Levensmiddelenindustrie - Was je handen maar gebruik geen handgels

In de levensmiddelenindustrie worden antibacteriële producten gebruikt om voedsel langer houdbaar te maken en te beschermen tegen bijvoorbeeld salmonella.

Maar ook daar bestaat het risico dat de bacteriën resistent worden en mensen alsnog ziek maken, meldt het rapport.

De bestrijdingsmiddelen komen bovendien via water en urine in het drinkwater terecht.

Wat dat voor effect heeft is onduidelijk, waarschuwt de Raad. Van Gool: “Het is hoog tijd dat er in Nederland én in Europa onderzoek wordt gedaan.

Tot die tijd raden wij aan zeer terughoudend met deze producten om te gaan.”

‘Ziekenhuizen slaan door in gebruik’

Zelfs in de ziekenhuizen worden antibacteriële middelen teveel gebruikt, zegt Pim Van Gool, voorzitter van de Gezondheidsraad. Ziekenhuizen willen terecht zeer besmettelijke ziekenhuisinfecties voorkomen, zegt Van Gool, maar lijken door te slaan.

“Dat rondom een operatie de patiënt en medische apparatuur wordt gereinigd staat buiten kijf, maar intussen worden ook vloeren en plafonds met grote hoeveelheden antibacteriële middelen gepoetst zonder bewijs dat dat werkt”, zegt de voorzitter van de Gezondheidsraad in het AD.

“Dat geldt ook voor het dagelijks wassen van patiënten op de intensive care met chloorhexidine.”

Ontsmettingsmiddelen en hersenvliesontsteking

Ontsmettingsmiddelen in de voedingsindustrie kunnen leiden tot ernstige hersenvliesontsteking. Daardoor kunnen patiënten vaker te komen overlijden. Dat stellen onderzoekers van het AMC. De Gezondheidsraad refereert ook aan een studie van hen hierover die onlangs verscheen.

Bacteriën zijn volgens de AMC-onderzoekers resistent geworden tegen deze desinfecterende stoffen en minder gevoelig voor antibiotica waarmee hersenvliesontsteking wordt behandeld. De onderzoekers ontdekten dit nadat ze merkten dat patiënten steeds minder goed genezen van een hersenvliesontsteking die wordt veroorzaakt door de listeriabacterie. Die bacterie wordt via voedsel overgedragen.

Schoonmaakmiddelen - Was je handen maar gebruik geen handgels
Volgens wetenschappers bestaat er verband tussen ontsmettingsmiddelen en hersenvliesontsteking

“Na een lange speurtocht en DNA-analyses blijkt dat deze bacterie in toenemende mate ongevoelig aan het worden is voor een ontsmettingsmiddel dat in de voedingsindustrie veel wordt gebruikt”, zei een woordvoerder van het ziekenhuis tegen het ANP.

Volgens het AMC gaat het om een ontsmettingsmiddel dat wordt gebruikt om de machines te reinigen en in voedsel wordt toegevoegd. Het ziekenhuis onderzocht gegevens van 98 patiënten met hersenvliesontsteking door de listeria-bacterie.

Bronnen:

Bronnen:

Voor dit artikel is gebruik gemaakt van: