Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Overslaan en naar de inhoud gaan
Like Dislike

Longkanker

Ontwikkelingen op het gebied van immunotherapie

Leestijd: 5 minuten

Steeds meer mensen met longkanker krijgen immunotherapie. Het is een behandeling die pas sinds enkele jaren wordt ingezet. Daphne Dumoulin, longarts van het Erasmus MC geeft tijdens de nascholingsbijeenkomst Longkanker in perspectief uitleg over de werking van immunotherapie, al dan niet in combinatie met andere behandelingen.

Ontwikkelingen op het gebied van immunotherapie | Pfizer Nederland

De longarts legt tijdens de nascholingsbijeenkomst een casus voor aan de zaal vol zorgprofessionals werkzaam binnen de longoncologie.


Resultaten van een groot, internationaal onderzoek

Het gaat om een man van 59 met een plaveiselcelcarcinoom. In februari 2013 wordt een lobectomie bij hem uitgevoerd. In september van dat jaar, kort na de verwijdering van een deel van zijn long, blijkt dat de operatie niet geholpen heeft. De tumorcellen hebben zich verspreid naar andere delen van zijn lichaam. De man is een van de eerste patiënten die meedoet aan een klinische studie met immunotherapie. ’’Na negen weken zijn de uitzaaiingen weg en dat zijn ze nog steeds.’’ Voor 2017 werden mensen met longkanker standaard met chemotherapie behandeld, stelt Dumoulin. Toch bestaat immunotherapie feitelijk al heel lang.


‘William B. Coney was de vader van immunotherapie’

Ze duikt in de geschiedenis en gaat terug naar het jaar 1891 toen chirurg William B. Coney een patiënt met wekedelenkanker (sarcoom) met een streptokokkenbacterie injecteerde. Dit deed hij met het idee om diens immuunsysteem aan het werk te zetten en met resultaat: de tumor leek verdwenen.

'Immunotherapie helpt afweercellen om tumorcellen op te ruimen en zorgt dat de T-cellen de kankercellen beter herkennen'

‘’Daarmee was hij de vader van immunotherapie,’’ stelt Dumoulin. Veertig jaar lang behandelde Coney tientallen mensen met weefsel- en bottumoren met immunotherapie. Zijn studies werden wereldwijd gepubliceerd en bediscussieerd.


T-cellen trainen

Ze laat de zaal vervolgens aan de hand van een reeks plaatjes zien hoe kankercellen actief worden en hoe immunotherapie hier vervolgens op ingrijpt door de T-cellen - afweercellen in het lichaam - te trainen in het herkennen van kankercellen. Zodat ze die kunnen gaan opruimen.

Daarna vertelt de longarts over diverse studies naar mensen met niet kleincellige longkanker en het effect van behandeling met immunotherapie op hen in combinatie met chemotherapie.

Ontwikkelingen op het gebied van immunotherapie

’’Immunotherapie helpt bepaalde afweercellen om tumorcellen op te ruimen en zorgt dat de T-cellen de kankercellen beter herkennen,’’ legt ze uit.

Dumoulin vervolgt: ’’De combinatie met chemotherapie kan het effect van immunotherapie optimaliseren. De combinatie kan bij een deel van de patiënten met specifieke soorten longkanker leiden tot overlevingswinst. Onderzoek blijft nodig om de werking, doelgroep en begeleiding verder te leren kennen. We weten al veel, maar er is nog meer te ontdekken.”

Nooit gerookt

Longarts Daphne Dumoulin vertelt de zaal weer over een praktijkvoorbeeld. Dit keer gaat het om een man van 62, die nooit gerookt heeft, maar een adenocarcinoom met een specifieke mutatie blijkt te hebben met uitzaaiingen naar zijn lever en botten.

In zes weken tijd is hij maar liefst 16 kilo afgevallen. Vier weken geleden fietste hij nog. Nu komt hij nauwelijks nog de deur uit,’’ zegt ze. ’’Welke behandeling geven we hem? Chemotherapie – tot 2017 de standaardbehandeling – immunotherapie of een combinatie van beide?’’

De volgorde van behandelingen is ook relevant volgens Dumoulin. ’’Uit onderzoek blijkt dat je mensen die in korte tijd sterk achteruitgaan beter eerst chemotherapie kunt geven. Omdat het effect van immunotherapie een tijd op zich laat wachten.’’

Bij het vaststellen van een behandelplan wordt naar tal van aspecten gekeken, stelt de longarts, waaronder de ziektelast, de voorkeur van de patiënt en eventuele bijwerkingen.

'De effecten en bijwerkingen van immunotherapie zie je vaak pas later'

Ze vraagt zich af of je kunt bepalen of mensen die een combinatiebehandeling krijgen extra risico lopen op bijwerkingen. ’’Bij chemotherapie treden bijwerkingen op zoals beenmergsuppressie, diarree, haaruitval, neuropathie, nierfunctieverlies, schildklierproblemen en huidafwijkingen.’’ Veel van deze bijwerkingen komen ook bij immunotherapie voor, stelt Dumoulin. ’’En komt het dan door de chemo of de immunotherapie? Je kan dat beter zien door te kijken na verloop van tijd. De effecten en bijwerkingen van immunotherapie zie je vaak pas later.’’

Meer informatie

De longarts besluit haar verhaal door te vertellen dat immunotherapie bij bepaalde tumoren  ook wordt gegeven in combinatie met radiotherapie. ’’Ook daar zijn studieresultaten van, over het voordeel in overleving bij mensen met longkanker in stadium 3 of 4.’’  

Alle onderzoeken waar dokter Dumoulin over spreekt en haar presentatie zijn te vinden via deze link.

Pagina beoordelen Like Dislike