Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Overslaan en naar de inhoud gaan

‘Er is nog een wereld te winnen op gebied werkbehoud’

Leestijd: 4 minuten

15 april 2019 - ’’Welke werkgever wil gaan staan en beloven dat hij een chronisch zieke jongere van bemiddelings- en begeleidingsbureau Emma at Work aanneemt?’’ Erik Gerritsen, secretaris-generaal van het ministerie van VWS doet de oproep tijdens de Fit for Work SER-conferentie over werkbehoud voor chronisch zieken en gaat zelf als eerste staan. Een aantal mensen volgt zijn voorbeeld, waaronder Wiebke Rieb en Lennaert Rijken, directeuren van geneesmiddelenbedrijven Pfizer en AbbVie.

Ruim 140 werkgevers, werknemers, arbeidsdeskundigen, vertegenwoordigers van vakbonden, patiëntenorganisaties, ziekenhuizen, universiteiten, ministeries en allerlei andere geïnteresseerden zijn deze middag naar de raadszaal van de SER in Den Haag gekomen om te praten over werkbehoud voor mensen die chronisch of ernstig ziek zijn.

 

Verhalen van ervaringsdeskundigen

De conferentie begint met verhalen van ervaringsdeskundigen. Zo vertelt Lieneke Maat over de periode waarin zij borstkanker had. ’’Ik voelde me in de hoek gezet. Met mijn arts had ik het niet over werk. In omgeving en op mijn werk werd gezegd ‘denk aan jezelf’. Ik kwam uit een omgeving waarin veel van mij werd verwacht en opeens verwachtte niemand meer wat. Ik had opeens 24 uur per dag de tijd om aan mezelf te denken. En toen kwam de periode dat het beter ging en zei iedereen ‘weet je zeker dat je wil werken? De klap kan nog komen.’

‘Als patiënt wordt je dubbel gestraft’

Haar verhaal is illustratief voor het onderzoek dat de NFK, koepelorganisatie van 18 kankerpatiëntenverenigingen onlangs hield onder 4000 (ex-)kankerpatiënten en hun naasten.

Veel (ex-)patiënten geven aan problemen te hebben met hun werk door hun ziekte. Tien procent van de mensen met kanker verliest zelfs zijn werk en tweederde geeft aan dat de diagnose financiële gevolgen heeft. ’’Je wordt als patiënt dubbel gestraft,’’ vertelt NFK-directeur Arja Broenland. ’’Je maakt je zorgen over je toekomst en verliest dan ook je baan.’’

Niet werken kost EU 120 miljard

Arja Broenland krijgt bijval van Marianne Thyssen, eurocommissaris Werk en Sociale Zaken die de zaal toespreekt via een videoboodschap. ’’Ik heb persoonlijk ervaren hoe graag je wil werken als je ziek bent en hoe moeilijk dat kan zijn. Te veel mensen lopen tegen obstakels aan. Die moeten we met zijn allen weghalen,’’ zegt Thyssen om later te benadrukken dat het niet werken van chronisch zieken Europa jaarlijks 120 miljard euro kost. Waarmee ze wil zeggen dat het ook voor de economie belangrijk is dat mensen blijven werken als ze ziek worden.

Tijdens de conferentie komt een brede keur van sprekers aan het woord, die allemaal hun visie geven op werkbehoud bij ziekte vanuit hun eigen vakgebied. Maar ook is ruimte voor panelgesprekken onder leiding van dagvoorzitter Tom van ’t Hek.

Hierin vertelt Wiebke Rieb, directeur van Pfizer trots over het behalen van het Care in Company-certificaat door haar bedrijf als bewijs van goed werkgeverschap voor mensen die ziek zijn. ’’ Voor zo’n certificaat zorg je als bedrijf dat het beleid op orde is, maar dan komt het aan op de praktijk. Dat is nog niet altijd zo gemakkelijk.’’

Ze vervolgt: ’’Als geneesmiddelenbedrijf zijn we onderdeel van de zorg. Daarom zijn we aangesloten bij platform Fit for Work. Voor de behandeling van kanker ontstaan steeds betere medicijnen en kunnen mensen langer en beter leven en ontstaat steeds meer aandacht voor werkbehoud. Bij andere aandoeningen staat aandacht hiervoor nog in de kinderschoenen.’’

Lennaert Rijken, directeur van AbbVie - ook platformlid van Fit for Work en als bedrijf ook zeer actief op gebied van werkbehoud voor mensen die ziek zijn - stelt even later dat Nederland een enorm goed zorgstelsel heeft. Maar dat hij het bizar vindt dat in Nederland slechts vijftig procent van de mensen die chronisch ziek is, werkt. ’’We moeten samen zorgen dat het percentage op zijn minst naar 62 procent gaat zoals in Denemarken en andere Scandinavische landen.’’

 

Financiering van arbeidsgeneeskundigen

Meerdere sprekers, onder wie arbeidsgeneeskundige Desiree Dona en internist-oncoloog Suzanne Kaal van het Radboudumc pleiten voor financiering van arbeidsgeneeskundigen in ziekenhuizen.

In het Radboudumc krijgt elke patiënt die te horen krijgt dat hij kanker heeft, vlak hierna een gesprek met Desiree Dona over werk en werkbehoud. Dona helpt vervolgens bij het oplossen van allerlei problemen waar mensen op werkvlak tegen aan kunnen lopen.

Volgens Erik Gerritsen, secretaris-generaal van het ministerie van VWS en Gert-Jan Buitendijk directeur-generaal werk van het ministerie van SZW zit de oplossing voor werkbehoud bij ziekte echter niet in extra financiering of het aanpassen van wet- en regelgeving om blokkades op te heffen.

’Elk ziekenhuis heeft een Desiree Dona nodig’

’’Het is duidelijk dat werk een belangrijk medicijn is,’’ zegt Gerritsen. ’’Er is echter geen wet die partijen verbiedt om bij elkaar te gaan zitten en problemen rondom werk samen op te lossen. Er zijn geen schotten. Gedragsverandering is een kwestie van hard werken. Dat krijg je niet alleen voor elkaar. Het is een beweging die groter moet worden en dat creëer je niet met wetgeving. Als ministeries brengen wij partijen bij elkaar en we reiken de hand uit wanneer er knelpunten zijn.’’

’’Elk ziekenhuis heeft een Desiree Dona nodig,’’ reageert Suzanne Kaal, waarop ze Erik Gerritsen uitnodigt om te komen kijken bij het Radboudumc: een uitnodiging die hij aanvaart.

Actieplan

De conferentie wordt afgesloten door Paul Baart, directeur van het Centrum Werk Gezondheid waar Fit for Work onderdeel van is. Hij presenteert een plan van aanpak met talloze acties die de betrokken partijen kunnen nemen om werkbehoud bij ziekte beter op de kaart te krijgen.

’’We vragen werknemers om met collega’s en hun leidinggevende te praten over de gevolgen van hun ziekte voor het werk. We vragen werkgevers om zieke werknemers te ondersteunen. We vragen zorgprofessionals om werk onderdeel te maken van het behandelplan.’’ Dit zijn enkele actiepunten uit het plan. ’’Daarnaast vragen we de overheid om stimulerende prikkels te ontwikkelen voor werkgevers en zorgprofessionals om mensen aan het werk te houden.’’

Baart kijkt terug op een geslaagd evenement. Sinds de vorige Fit for Work SER-conferentie in 2016 is beduidend meer aandacht voor chronisch ziek zijn en werken ontstaan. Dat is volgens hem echter geen reden om ‘de strijd’ nu te staken. ’’We hebben veel bereikt en doen al heel veel, maar is nog een wereld te winnen. Hopelijk worden alle punten uit ons actieplan uitgevoerd en kan de vlag uit tijdens de volgende Fit for Work SER-conferentie.’’