Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Overslaan en naar de inhoud gaan

‘Let op je voeding, beweging en stress niet te veel’

Leestijd: 4 minuten

Het is een controversieel onderwerp geeft hij zelf toe. En hard wetenschappelijk bewijs is er ook niet voor het feit dat stress kanker kan veroorzaken. Toch moeten we de invloed van stress op het ziekteproces bij kanker niet onderschatten, vindt de Parijse professor oncologie en bestsellerauteur David Khayat. ’’Ik heb met eigen ogen gezien dat het van invloed kan zijn.’’

Tedx Eindhoven 2019: Let op je voeding, beweging en stress niet te veel | Pfizer Nederland

Zijn eigen stresslevel geeft hij het cijfer 6, zegt hij tegen het publiek van het TEDxEindhoven Salonevent. Om daarna te vertellen hoe hij in het onderwerp stress geïnteresseerd raakte.

Jaren geleden kreeg hij een jonge vrouw in zijn spreekkamer met kanker in een vergevorderd stadium. Telkens leek de ziekte na behandeling te verdwijnen, om vervolgens weer geniepig in haar lichaam terug te keren.

‘Ze was zo verdrietig dat ze niet verder meer wilde leven’

Toch wist de vrouw het kankermonster telkens te verslaan. Tot haar man op een dag besloot om bij haar weg te gaan. ’’Haar ziekte beheerste hun relatie. Ze schaamde zich voor haar lichaam en ze waren niet meer intiem. Op den duur kon hij daar niet meer tegen.’’

De wereld van de vrouw stortte in. Binnen een paar weken sloeg haar ziekte volledig op hol, stelt Khayat. ’’Ze had overal uitzaaiingen. Vlak voor haar dood had ik een gesprek met haar. Ze was pas 31 en was zo verdrietig dat ze niet meer verder wilde leven. En inderdaad, overleed ze een paar dagen later.’’


Verband tussen kanker, stress en verdriet

Tedx Eindhoven 2019: Let op je voeding, beweging en stress niet te veel | Pfizer Nederland

Professor Khayat was hier zo door onder de indruk dat hij zich nu veertig jaar later nog steeds bezig houdt met onderzoek naar het verband tussen kanker en lifestylefactoren waaronder stress en verdriet. ’’Al die jaren heeft niemand keihard wetenschappelijk bewijs kunnen vinden voor een verband tussen kanker en stress.’’

Maar volgens Khayat ‘hoeft niet alles keihard bewezen te worden om toch waar te zijn’. En zijn er wel enige aanwijzingen voor een verband tussen stress en kanker.

Hij geeft het voorbeeld van overlevenden van nazikampen die volgens onderzoek een verhoogd risico blijken te hebben op het krijgen van kanker. ‘’Ook weduwen lopen een verhoogd risico. Twee groepen mensen die extreem veel stress ervaren.’’

Hij vervolgt: ‘’We kennen de mechanismes van stress. Stress kan je immuunsysteem verzwakken. Als je gestrest en vermoeid bent, kun je bijvoorbeeld makkelijk een koortslip krijgen.’’

‘Elke dag verlies je 17 miljoen cellen en krijg je er 17 miljoen nieuwe bij’

Het menselijk lichaam bestaat uit één miljard cellen, zo vervolgt hij. ‘’Elke dag verlies je er 17 miljoen en krijg je er 17 miljoen nieuwe cellen bij.’’

Het is dan volgens hem ook geen vreemde gedachte dat er daarbij af en toe iets fout gaat. ’’Gelukkig is je lichaam in staat om gemuteerde cellen op te ruimen of te doden. Maar door stress is je DNA minder goed in staat om verkeerde cellen te doden of op te ruimen.’’

Experiment bij ratten

Khayat zou naar eigen zeggen nooit verkondigen dat stress kanker kan veroorzaken, zoals roken dat doet. ’’Maar bij kanker heeft stress wel invloed. Als je een punt bereikt waarop je er niet meer tegen kan, dan verhoogt je risico op kanker wel.’’

 

Tedx Eindhoven 2019: Let op je voeding, beweging en stress niet te veel | Pfizer Nederland

De professor vertelt over een experiment bij ratten, waarbij hun stressniveau telkens werd opgevoerd. Op het moment dat hun natuurlijke ‘fight or flighttactiek’ in gevaar kwam, en de ratten letterlijk niet meer konden vluchten voor gevaar, begonnen ze enorme stress te ontwikkelen. Ratten die langere tijd onder grote spanning stonden, bleken vatbaarder te zijn voor het krijgen van tumoren. ’’Zolang je kunt vluchten of vechten is stress niet gevaarlijk voor je. Maar als je er niet aan kunt ontsnappen, kun je er ziek van worden.’’

Mijn één miljard cellen

Opnieuw verwijst hij naar de miljard cellen waaruit het menselijk lichaam bestaat. ’’Al die cellen begrijpen dat je beweegt door spieren die aangestuurd worden door je hersenen. Ik ben mijn één miljard cellen. Er is geen ík buiten die cellen. En of het nou spiritualiteit, liefde of iets anders is. Het zijn je cellen die dat voelen.’’

Hetzelfde geldt voor stress, meent Khayat. ‘’Als jij het leven niet meer ziet zitten, voelen je cellen dat ook. Als dokter zeg ik daarom tegen mensen met kanker: let op je voeding, beweeg voldoende. Maar zorg ook dat je niet te veel strest. Zorg dat je je goed voelt en werk aan je emotie.’’