Leestijd: 3 minuten
Pneumokokkose of pneumokokkenziekte is een verzamelnaam voor aandoeningen zoals hersenvliesontsteking, bloedvergiftiging, longontsteking en oorontsteking, die worden veroorzaakt door de bacterie Streptococcus pneumoniae. Deze staat beter bekend als pneumokok. Via het Rijksvaccinatieprogramma worden kinderen tegen meerdere soorten pneumokokken gevaccineerd.
Pneumokokken zijn van mens op mens overdraagbaar. De bacterie bevindt zich in de neusholte van veel mensen, zonder je ziek te maken.
Hij kan echter ook in je bloedbaan of zenuwstelsel terechtkomen en leiden tot ernstige, zelfs mogelijk dodelijke ziektebeelden zoals bloedvergiftiging (sepsis) en hersenvliesontsteking (meningitis). Zoiets heet invasieve pneumokokkenziekte.
Maar ook een niet invasieve pneumokokkenziekte, zoals oorontsteking en longontsteking, kan uiteindelijk een invasieve pneumokokkenziekte worden wanneer de bacterie alsnog in de bloedbaan of het zenuwstelsel terechtkomt. Er bestaan meer dan 90 soorten pneumokokken. Kinderen krijgen via het Rijksvaccinatieprogramma een vaccin tegen pneumokokkenziekte aangeboden dat 10 verschillende typen bevat.
Waar krijg je last van? Eerst treedt een grieperig gevoel op. Kenmerkend is een snelle verergering van de ziekteverschijnselen en hoge koorts. Andere ziekteverschijnselen variëren per ziektebeeld. Deze zijn bijvoorbeeld kortademigheid, pijn bij het ademhalen, hoofdpijn, nekstijfheid, verwardheid en verlies van bewustzijn. Ziekteverschijnselen die specifiek bij baby’s voorkomen zijn luierpijn (pijn bij het verschonen van de luier), prikkelbaarheid, koorts of ondertemperatuur, sufheid of grauwheid.
De pneumokok is een bacterie die vaak voorkomt in de neus- en keelholte van de mens zonder ziekte te veroorzaken. Dit noemen we ook wel dragerschap. Vrijwel iedereen is gedurende enige tijd wel drager van een pneumokok. Ziekte ontstaat slechts bij een klein deel van de mensen die de bacterie dragen. De bacterie kan vanuit de neus- en keelholte doordringen in het oor of in de longen waar het oorontsteking of longontsteking kan veroorzaken.
In enkele gevallen dringt de pneumokok door in de bloedbaan of het zenuwstelsel waar het bloedvergiftiging of hersenvliesontsteking kan veroorzaken. Het ‘dragen’ van de pneumokok in de neus- en keelholte is besmettelijk. Besmetting gebeurt via de lucht of door direct contact, bijvoorbeeld zoenen. Sinds 2006 is vaccinatie tegen pneumokokken opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. De pneumokokkenvaccinatie wordt aangeboden aan kinderen geboren vanaf 1 april 2006.
Bent u Zorgprofessional?PP-UNP-NLD-1732