Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Overslaan en naar de inhoud gaan

Ziekte van Addison

JFK: de beroemdste Addisonpatiënt ter wereld

4 minuten

Op zijn 43e was John F. Kennedy de jongste Amerikaanse president ooit verkozen. Tijdens zijn presidentschap was hij het toonbeeld van jeugd en gezondheid. Voor de buitenwereld had hij echter een groot geheim. Kennedy leed aan de Ziekte van Addison.

En dat was niet zijn enige medische probleem. In 2002 gaf het Witte Huis zijn medisch dossier vrij. Wetenschappers die het doorlichtten, ontdekten dat hij tijdens zijn leven minstens 36 keer in het ziekenhuis lag, waarvan drie keer op het randje van de dood. 

Sinds zijn vroege jeugd werd de president al geteisterd door allerlei ziekten. Voor zijn vijfde jaar was hij lange periodes aan bed gekluisterd door kinkhoest, mazelen, geelzucht en waterpokken. Later kreeg hij ook astma, bronchitis en allergieën. Hij oogde ziekelijk en mager. 

Als student moest hij zijn studies aan Princeton en Harvard regelmatig onderbreken voor ziekenhuisopnamen, onder meer vanwege ernstige darmklachten. 

In 1947 stortte hij - inmiddels congreslid voor Massachusetts - in elkaar tijdens een bezoek aan Londen. Van de artsen kreeg hij het bericht dat hij waarschijnlijk nog maar een jaar te leven had en zelf dacht hij in eerste instantie dat hij een zeldzame en langzame vorm van leukemie had.

Een korter been

Met een verpleegkundige reisde hij terug naar New York per boot. Tijdens die reis was hij zo ziek, dat hem de laatste sacramenten werden toegediend. Hij overleefde echter en werd naar een kliniek gebracht. Daar kreeg hij uiteindelijk te horen dat hij lijdt aan de ziekte van Addison. En wat volgde was een jarenlange behandeling met injecties hydrocortison, waarbij het lichaam als het ware wordt beschermd tegen de schadelijke gevolgen van een verhoogd adrenalineniveau. 

Alsof hij nog niet genoeg kwalen had, was John Kennedy geboren met een been korter dan het andere. Daardoor kampte hij met een pijnlijke rug waarvoor hij in 1954 een zeer risicovolle operatie onderging. De ingreep mislukte en Kennedy ontving opnieuw de laatste sacramenten. 

Maar een wonder geschiedde en de politicus, nu senator van Massachusetts, bleef leven. Hij bracht een halfjaar door in het ziekenhuis en besloot een boek te schrijven. Het boek ontving de prestigieuze Pulitzer-prijs en gaf Kennedy’s politieke carrière een boost.

Maar een wonder geschiedde en de politicus, nu senator van Massachusetts, bleef leven.

Bijna fatale rugoperatie

Kennedy’s slechte gezondheid bleef hem tot aan het Witte Huis achtervolgen. De bijna fatale rugoperatie uit 1954 had averechts gewerkt. JFK kon niet langer dan een halfuur stilzitten. Bij het eten of filmkijken stond hij telkens op. In 1955 ontdekten artsen dat hij naast aan de ziekte van Addison, ook aan de aanverwante aandoening, syndroom van Schmidt lijdt. Ook dat is een hormoonziekte waarbij de werking van de schildklier verstoord raakt.

De buitenwereld zag echter altijd een jonge, fitte Kennedy. Dat hij tijdens een parade tijdens zijn verkiezingscampagne nog eens in elkaar zakte vanwege een Addisoncrisis, leek dit beeld even te verstoren. 

Politieke vijanden ‘beschuldigden’ hem ervan dat hij de ziekte van Addison had en alras kwam er een officiële verklaring dat ‘Kennedy niet leed aan de ziekte van Addison, veroorzaakt door tbc’. Feitelijk was dit niet gelogen: tbc is slechts in tien procent van de gevallen de oorzaak. De meest voorkomende oorzaak betreft echter auto-immuniteitsproblemen.

Handenvol medicijnen

Kennedy gebruikte volgens zijn medisch dossier - zeker tijdens periodes van stress, zoals de Cubacrisis in oktober 1962 - dagelijks handenvol medicijnen. Uiteenlopend van diverse steroïden voor de ziekte van Addison, pijnstillers voor zijn rug, spierverslappers voor de spastische darmen die hij ook nog had, antibiotica voor steeds terugkomende urineweginfecties, antihistamine voor zijn allergieën tot in elk geval één korte periode antipsychotica. En niet te vergeten amfetamine, ook voor zijn rug. 

Tijdens zijn presidentschap was zijn rug zoveel slechter geworden dat hij voor het einde van zijn tweede ambtstermijn waarschijnlijk aan een rolstoel gekluisterd zou zijn, net als Roosevelt. Zover is het echter nooit gekomen.

Lee Harvey Oswald doodde Kennedy eerder dan zijn medische aandoeningen. Er is echter wel bewijs dat zijn lichamelijke conditie hem parten heeft gespeeld. 
 

JFK: de beroemdste Addinsonpatiënt ter wereld
JFK: de beroemdste Addinsonpatiënt ter wereld 

Aandoeningen zoals de Ziekte van Addison zijn vaak erfelijk. 

Zo ook in het geval van John F Kennedy. Zijn jongere zus Eunice werd begin jaren ’60 ook gediagnosticeerd met Addison. Terwijl zijn eigen zoon JFK junior de ziekte van Graves had. Dat is ook een auto-immuunziekte waarbij de schildklier overactief is en te veel hormonen aanmaakt en daardoor gaat de stofwisseling te snel werken. 

Jane Austen: Tbc, Addison of Hodgkin? 

Was het tuberculose, de ziekte van Hodgkin of toch de ziekte van Addison, waaraan Jane Austen, schrijfster van Pride and Prejudice overleed. Of…zou het door een arsenicumvergiftiging zijn. Vele medische wetenschappers hebben zich in het verleden al gebogen over de mysterieuze ziekte die er voor zorgde dat de beroemde Britse schrijfster Jane Austen op 42-jarige leeftijd overleed. 

Tot haar veertigste was ze - zover blijkt uit brieven die ze schreef - kerngezond. Maar 18 maanden later stierf ze.
 

Kussentje tegen gezicht

In haar brieven schreef ze over mentale verwarring, zenuwpijn en gewichtsverlies en ook over bruine vlekken in haar gezicht. Ook wordt gesproken over buikpijn en zulke erge aangezichtspijn, dat ze uiteindelijk met een kussentje tegen haar gezicht gedrukt de straat op gaat. 

Deze symptomen duiden volgens de ene wetenschapper het meest op tbc-besmetting die Austen zou hebben opgelopen door het drinken van ongepasteuriseerde koeienmelk. 

Anderen zien er juist de ziekte van Hodgkin in en weer anderen blijven bij de ziekte van Addison. Als dit laatste waar is, is Austen de eerste patiënt met deze auto-immuunziekte die ooit beschreven werd. 
 

Jane Austen
Bronnen

Bronnen