Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Overslaan en naar de inhoud gaan
Like Dislike

Groeihormoonstoornis

Wat is een groeihormoonstoornis?

Leestijd: 4 minuten

Kinderen groeien elk jaar een stukje meer. Als baby heel hard, op de basisschool iets langzamer en in de puberteit heel snel door de zogenoemde groeispurt. Hoe lang je uiteindelijk wordt, heeft te maken met verschillende factoren zoals je genetische afkomst, voeding en wanneer je puberteit begint. Daar komt één heel belangrijke factor bij: de hoeveelheid groeihormoon in je lichaam. Die moet voldoende zijn - en niet alleen om te kunnen groeien.

Wat is een groeihormoonstoornis? | Pfizer Nederland

Het groeihormoon wordt aangemaakt in onze hypofyse. Dat is een klier midden in je hoofd, onder de hersenen, die vele hormonen afscheidt om al onze organen goed te laten functioneren. Wanneer de hypofyse, zo groot als een erwt, niet voldoende groeihormoon aanmaakt, is er sprake van een groeihormoonstoornis, ook wel groeihormoontekort of groeihormoondeficiëntie genoemd. Wat is dat en wat zijn de gevolgen?
 

Groeihormoon laat het weefsel groeien

Laten we beginnen bij wat het groeihormoon precies is: dat is de stof die van nature wordt aangemaakt in je hypofyse. Deze stof is het best te omschrijven als ‘een boodschapper’ en laat het hele lichaam weten dat het weefsel moet groeien. De hypofyse maakt onderdeel uit van het endocriene systeem: alle klieren in je lichaam die je lichaamsfuncties regelen, controleren en stimuleren.

Het groeihormoon speelt daardoor een heel belangrijke rol bij het doorlopen van een normale groei in de kinderleeftijd. Zo is het groeihormoon onmisbaar voor de groei van je botten. Groeihormoon zorgt ervoor dat er voortdurend nieuwe kraakbeencellen in het bot worden aangemaakt. Daardoor worden de botten langer.

Het groeihormoon is het best te omschrijven als ‘een boodschapper’ en laat het hele lichaam weten dat het weefsel moet groeien.

Maar ook na de kinderleeftijd blijft het groeihormoon een belangrijke rol spelen in je leven. Het heeft namelijk ook invloed op de manier waarop je lichaam met koolhydraten, vetten en eiwitten omgaat en het kan je energieniveau beïnvloeden. Het groeihormoon beïnvloedt verder de sterkte van onze botten en onze hoeveelheid spiermassa. Daarnaast zorgt het voor een goede balans tussen vet, water en spieren in het lichaam.
 

Oorzaken groeihormoonstoornis

Een groeihormoonstoornis wordt mogelijk veroorzaakt door een aandoening van de hypofyse of van de hypothalamus. De hypothalamus ligt vlak boven de hypofyse en is onderdeel van het limbisch systeem (een groep hersenstructuren in de grote hersenen die betrokken is bij emotie, emotioneel geheugen, genot en motivatie). Als dit deel van de hersenen niet goed functioneert, kan ook de hypofyse zijn werk niet goed doen.

Wat is een groeihormoonstoornis? | Pfizer Nederland

Een niet goed werkende hypofyse kan aangeboren zijn. Bij kinderen kan een tekort aan groeihormoon bijvoorbeeld ontstaan door uiteenlopende aandoeningen, zoals het syndroom van Turner en het Prader-Willi syndroom. Andere oorzaken zijn beschadigingen door ziekten die na de geboorte zijn ontstaan.

Dat maakt direct duidelijk dat een groeihormoonstoornis dus ook op latere leeftijd kan ontstaan. Bij volwassenen ontstaat de stoornis meestal door een goedaardige tumor in de hypofyse. Maar ook ziekten, operaties of bestraling van de schedel kunnen leiden tot groeihormoontekort.

Primaire en secundaire groeistoornissen

Groeistoornissen kunnen veel verschillende oorzaken hebben. Groeistoornissen worden veelal ingedeeld in primaire en secundaire groeistoornissen:

 

  • Primaire groeistoornissen zijn stoornissen in de lengtegroei die optreden doordat er een afwijking is van het bot of steunweefsel. Hieronder vallen onder meer syndromen, skeletdysplasieën en te kleine lengte bij de geboorte.

  • Secundaire groeistoornissen treden op door factoren buiten het bot en de steunweefsels en hebben vaak een duidelijk aanwijsbare oorzaak: bijvoorbeeld een ziekte of slechte voeding. Het evenwicht in het lichaam is verstoord en de groeistoornis is vaak slechts één van de mogelijke gevolgen.

Zonder behandeling flink stuk kleiner

Het bot groeit het snelst bij een ongeboren kind, in de babytijd en in de puberteit. Na de groeispurt in de puberteit groeien je botten praktisch niet meer. Daarom is het belangrijk om in geval van een groeiachterstand zo jong mogelijk met de behandeling met groeihormoon te beginnen.

Wanneer er sprake is van een tekort aan groeihormoon kan dit namelijk grote gevolgen hebben voor de groei en ontwikkeling van een kind. Als er geen behandeling met groeihormoon volgt, blijft een kind een flink stuk, zo’n 20 tot 45 centimeter, onder de verwachte eindlengte.

Wat is een groeihormoonstoornis

Door het groeihormoontekort wordt de groei van de pijpbeenderen (die zorgen voor de grootste groei) en de groei van de overige botten in het lichaam, vertraagd. Ook de botten in het gezicht groeien minder snel. Hierdoor kan het lichaam zich onvoldoende ontwikkelen.

Normaal gesproken groeien meisjes na het starten van de puberteit nog gemiddeld 23 centimeter en jongens 32 centimeter. Meisjes groeien rond hun elfde jaar het snelst, jongens rond hun dertiende. Jongens groeien ongeveer twee jaar langer door dan meisjes.

Bij de meeste kinderen begint de groei pas in het tweede levensjaar trager te worden

Bij sommige kinderen met een groeihormoontekort remt de groei al vlak na de geboorte af. Maar bij de meeste kinderen begint de groei pas in het tweede levensjaar trager te worden dan normaal. Kinderen met een groeihormoontekort zijn klein voor hun leeftijd en zien er vaak jonger uit dat hun leeftijdsgenoten. Hun gelaatstrekken en verstandelijk vermogen zijn verder normaal.

Op latere leeftijd hebben zij door de groeihormoonstoornis wel vaker te maken met overgewicht. Botontkalking, een verstoorde stofwisseling, slappe armen en benen, te lage bloedglucosewaarden en een lusteloos gevoel zijn andere problemen die kunnen optreden als het tekort aan groeihormoon niet wordt behandeld.

Vaststellen groeihormoonstoornis

Voor het vaststellen van een groeihormoonstoornis is een reeks van testen nodig. Het is niet mogelijk om een groeihormoontekort vast te stellen met een eenmalig bloedonderzoek.

Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat een groeihormoonstoornis tijdig wordt vastgesteld, niet alleen om de genoemde fysieke gevolgen. Wie niet goed groeit, kan ook psychische problemen krijgen. Als je als te ‘klein’ of ‘anders’ wordt gezien, kun je daar emotioneel onder lijden.

De invloed die een groeiachterstand kan hebben op je psychisch welbevinden is één van de redenen waarom zorgverleners de groei en ontwikkeling van kinderen in de schoolgaande leeftijd zo goed in de gaten houden.

Bronnen

Bronnen

Pagina beoordelen Like Dislike