Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Overslaan en naar de inhoud gaan

Pfizer viert wereld onderzoeksdag

Leestijd: 3 minuten

17 mei 2019 - Elk jaar op 20 mei is het World Clinical Trial Day: wereld onderzoekdag. Dan vieren we dat de Britse marine-chirurg James Lind in 1747 het eerste klinische onderzoek deed: het testen van behandelingen of andere medische 'interventies' op menselijke proefpersonen. Pfizer vindt dit belangrijk. Want zonder het werk van Lind en alle wetenschappers die hem volgden, zouden we nu geen geneesmiddelen kunnen ontwikkelen en produceren voor de meest uiteenlopende ziektebeelden.

Pfizer is een van de grootste ontwikkelaars van geneesmiddelen, met wereldwijd ruim 90.000 medewerkers. Elke dag zoeken duizenden wetenschappers bij Pfizer naar nieuwe, potentiële medicijnen voor ziekten waarvoor nog geen medicijn bestaat of waarbij behoefte bestaat aan betere behandelingen.

‘We willen in de toekomst meer klinisch onderzoek naar Nederland halen’

Ook werkt Pfizer samen met universiteiten en onderzoeksinstellingen over de hele wereld om samen klinisch onderzoek te doen.

’’We willen in de toekomst meer klinisch onderzoek naar Nederland halen,’’ zegt Nicole Hopman, klinisch onderzoekcoördinator van Pfizer Nederland.

Dat is om uiteenlopende redenen belangrijk, vertelt ze. ’’We vinden het belangrijk dat patiënten zo snel mogelijk toegang krijgen tot nieuwe geneesmiddelen. Daarnaast is het goed als artsen al in een vroeg stadium kennis kunnen maken met medicijnen. En dat ze weten hoe mensen erop reageren en ga zo maar door.’’

Klinisch onderzoekscoördinator

Zelf werkt Nicole nu een jaar bij Pfizer als klinisch onderzoeks relatie manager. Ze studeerde gezondheidswetenschappen, na twee keer uitgeloot te zijn voor geneeskunde.

Voorheen werkte ze al een tijdje voor Pfizer op de afdeling klinisch onderzoek, maar nadat haar afdeling inkromp en het klinisch onderzoek werd uitbesteed, werkte ze bij verschillende andere geneesmiddelbedrijven voordat ze in het Elisabeth Twee Steden Ziekenhuis in Tilburg als onderzoekmanager belandde. ‘’Ik zat daar aan de uitvoerende kant van het klinisch onderzoek, wat een zeer nuttige ervaring was en die ervaring gebruik ik weer in mijn huidige functie.’’

In Tilburg kreeg ze bezoek van een Pfizermedewerker die zo enthousiast vertelde over het werken bij haar oude werkgever, dat het weer begon te kriebelen en ze weer de overstap maakte. ’’Ik vind dat Pfizer zich behoorlijk hard maakt voor onderzoek en je merkt bij alles dat het Pfizer écht gaat om de patiënt. Dat we zijn of haar leven beter willen maken.’’

Pfizer viert wereld onderzoeksdag | Pfizer Nederland

Nicole vertelt enthousiast dat er in Nederland op dit moment 30 onderzoeken lopen die Pfizer financiert. ’’Allemaal bij ziekenhuizen, zowel universitair medische centra als streekziekenhuizen.’’

Pfizer Nederland wil zich vooral inspannen om meer vroege fase-studies naar Nederland te halen, stelt Nicole. ’’Ook weer met het idee om mensen al in een zo vroeg mogelijk stadium een behandeling te bieden.’’

Een voorbeeld van een studie die Pfizer naar Nederland wil halen is een onderzoek naar een behandeling voor de ziekte van Duchenne, een zeldzame spierziekte. ’’We hebben drie ziekenhuizen benaderd en alle drie wilden ze meteen meedoen. Het maakt hen onderling niet uit bij welk ziekenhuis de studie nu uiteindelijk gaat lopen. Ze willen alleen maar dat het gebeurt en hopen dat patiënten ermee geholpen kunnen worden.’’

Vanuit ons hoofdkantoor wordt bepaald welke studies er gedaan worden en in welke delen van de wereld. ’’Ze stellen dan een protocol vast hoe een studie moet worden uitgevoerd en gaan dan kijken welke landen ze kunnen vragen.’’

Pfizer viert wereld onderzoeksdag | Pfizer Nederland

Studie naar Duchenne

Nicole's leidinggevende zit in Frankrijk, vervolgt ze haar verhaal. ’’Hij krijgt als eerste de vraag en vervolgens komt hij bij mij terecht als er wordt aangegeven dat ze het zien zitten om onderzoek in Nederland te doen.’’

Vervolgens klopt Nicole aan bij de medisch adviseurs van Pfizer Nederland en vraagt ze hen om namen van artsen die ze met collega’s kan polsen of ze interesse hebben in een onderzoek en of ze ook een patiëntenpopulatie hebben die groot genoeg is.’ In het geval van de studie naar Duchenne reageerden ze dus alle drie meteen heel positief. Dat is erg leuk en mooi om te horen.’’

Met collega’s van allerlei verschillende werkgroepen heeft ze ondertussen een denktank gevormd die gaat nadenken over het uitbreiden van het klinisch onderzoek in Nederland.

Pfizer wil bijdragen aan het verbeteren van het  Nederlandse onderzoeksklimaat

Een taak die nog niet heel eenvoudig is, stelt Nicole. Steeds meer klinische studies worden gedaan in landen met lagere inkomens, zoals Polen, Oekraïne, Zuid-Afrika en India. ’’Dat is goedkoper en mensen staan daar ook welwillend tegenover het meedoen aan klinische onderzoeken. Het nadeel daarvan voor ons is dat medicijnen hierdoor hier later beschikbaar kunnen komen.’’

Daarnaast is het Nederlandse onderzoeksklimaat ook redelijk overbelast. ’’We wonen in een klein land met relatief veel ziekenhuizen en zijn er hier heel veel bedrijven die graag onderzoek willen doen. We zitten daarom soms met verschillende partijen bij dezelfde artsen en die kan met zijn patiënten maar aan een studie tegelijk doen.’’

Verder is de wet- en regelgeving in Nederland op sommige punten behoorlijk streng. Zo is het nog altijd lastig om onderzoek te doen met kinderen en is het een langdurig proces om goedkeuring te krijgen om studies te doen met gentherapie. ’’Het zou mooi zijn als de wetgeving wat versoepelt. En wanneer ziekenhuizen meer zouden investeren in onderzoek.’’

De Pfizerdenktank gaat de komende tijd nadenken over hoe Pfizer zelf een steentje kan bijdragen aan het versterken van het Nederlandse onderzoeksklimaat. Concrete plannen zijn er nog niet. ’’We hebben net de aftrap gehad en nog geen vijf jarenplan gemaakt. Maar het is al geweldig om te merken hoe iedereen die meedoet aan die denktank ongelooflijk enthousiast meedenkt. Hopelijk kunnen we samen mooie stappen zetten.’’

James Lind en zijn scheurbuikonderzoek

Pfizer viert wereld onderzoeksdag | Pfizer Nederland
Painted by Sir George Chalmers, c 1720 -1791. John Hepner

 

Het allereerste klinische onderzoek werd gedaan op 20 mei in 1747 door James Lind, een chirurg bij de Schotse marine. Hij belandde op een schip vol mariniers met scheurbuik en kreeg het idee om te testen of deze konden genezen als ze veel citrusvruchten aten. Hij kwam op dit idee omdat het opviel dat er meer Britse mariniers overleden aan scheurbuik dan Franse en Spaanse. En laten citrusvruchten nu precies in Zuid-Europa veel aan bomen groeien.

Lind besloot de matrozen in zes groepen te verdelen. Elke groep kreeg hetzelfde te eten. Maar ze krijgen allemaal een aanvullend dieet met ‘zuren’. De ene groep kreeg elke dag een kwart liter cider te drinken, een tweede groep kreeg zes eetlepels azijn te verstouwen en een derde groep kreeg twee sinaasappels en een citroen.

Na zes dagen behandeling was één van de scheurbuikpatiënten uit de sinaasappels- en citroenengroep fit genoeg om weer te gaan werken. En een tweede patiënt was al bijna weer op de been.

Dit onderzoek vormt de basis van het klinisch onderzoeksveld. Door het eerste klinische onderzoek ooit uit te voeren, ontwikkelde James Lind de theorie dat je scheurbuik kunt genezen met citrusvruchten. Na 1750 werden er steeds meer klinische onderzoeken gedaan.

Bronnen: