Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Overslaan en naar de inhoud gaan

‘Haal informatie over vaccinatie uit betrouwbare bronnen’

Leestijd: 5 minuten

‘Infectieziekten kunnen levensgevaarlijk zijn en daarom is vaccinatie belangrijk’…’Inenten is juist gevaarlijk’. Voor- en tegenstanders van vaccinatie rollen over elkaar heen. Het vaccinatiedebat wordt vaak op hoge toon gevoerd, vertelt Rik de Swart, viroloog van het Erasmus MC. ’’Met de tentoonstelling 'Vaccineren: Ja!/Nee?', willen we beide kampen bij elkaar brengen. De twijfelaars zijn vaak de jonge ouders. Die willen we zo goed mogelijk informeren."

Tentoonstelling 'Vaccineren: Ja!/Nee?' | Pfizer Nederland

Met twee schaartjes knippen de viroloog en Marc Kaptein, medisch directeur van Pfizer het lint door voor de ingang van de tentoonstellingsruimte van de expositie 'Vaccineren: Ja!/Nee?'.

Voor de opening van de expositie, die door het Natuurhistorisch Museum Rotterdam is geproduceerd in samenwerking met de afdeling Viroscience van het Erasmus MC en financieel is ondersteund door Pfizer,  het Stichting Elise Mathilde Fonds, HollandBio en de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, houdt De Zwart een kort verhaal voor de genodigden die bij de opening aanwezig zijn.
 

‘Geheugencellen’ van het afweersysteem

Hij merkt op dat de mazelen soms ten onrechte als onschuldige kinderziekte wordt gezien. ’’Van de mazelen hebben wij sinds de jaren ’70 nauwelijks meer last, sinds de introductie van het vaccin ertegen in het Rijksvaccinatieprogramma zit. In andere delen van de wereld is het nog een veelvoorkomende, nare ziekte.’’

Wat je door middel van vaccinatie doet, is dat je ‘geheugencellen’ van het afweersysteem die in bloed en weefsels zitten, laat kennismaken met een virus zonder dat je ziek wordt, legt De Swart uit. Zodat het afweersysteem het virus zich bij een nieuwe ontmoeting herinnert en actief aan de slag gaat om het op te ruimen.

Degene die dit tegen het eind van de 18e eeuw ontdekte, was Edward Jenner, uitvinder van het koepokvaccin. Het woord vaccin is ook afgeleid van het Latijnse woord voor koe: vacca. ’’Bijzonder is dat het vaccinatiedebat in die tijd ook al werd gevoerd,’’ vertelt de viroloog terwijl hij spotprenten uit die tijd laat zien.
 

Debat over het hpv-vaccin

Marc Kaptein, medisch directeur vertelt een persoonlijk verhaal over vaccinatie en het HPV-vaccin in het bijzonder. Hij woonde met zijn gezin in Amerika waar kinderen niet welkom waren bij de kinderopvang als ze niet ingeënt waren. Het gezin keerde terug naar Nederland op het moment dat het felle debat over het HPV-vaccin een hoogtepunt bereikte.

Ouders uit de klas van zijn dochter vroegen Marc, die ook arts is, om raad. ’’Ik vertelde hen over de meest indrukwekkende operatie die ik heb meegemaakt: de zogenaamde Wertheim-Meigsprocedure.’’

Deze wordt verricht bij vrouwen met uitgezaaide baarmoederhalskanker. Bij hen worden dan de baarmoeder inclusief baarmoedermond, steunweefsels en bovenste deel van de vagina, lymfeklieren in het bekken en bij vrouwen van boven de vijftig ook de eierstokken verwijderd.

‘Zorg wel dat je informatie uit betrouwbare bronnen haalt’

"De bescherming tegen baarmoederhalskanker met een HPV-vaccinatie is rond de 70%.1 Veel gevallen van baarmoederhalskanker zijn te voorkomen door meisjes en jongens te vaccineren tegen het HPV-virus", vervolgt hij. ’’Ik zou mezelf niet kunnen aankijken als ik mijn dochters deze bescherming zou onthouden.’’

De medisch directeur vindt het echter belangrijk dat mensen een persoonlijke keuze maken op het gebied van vaccinatie. ’’Maar haal informatie over vaccinatie uit betrouwbare bronnen.’’

Europese vaccinatieweek

Dat dit nodig is bleek dit voorjaar nog, vervolgt hij zijn verhaal. ’’Pfizer besteedde op Facebook aandacht aan het nut van vaccins tijdens de Europese vaccinatieweek. Deze posts leidde tot veel, soms bijzonder felle reacties, zowel van voor- als tegenstanders.’’

En juist felheid over het wel of niet vaccineren draagt niet bij aan de vragen en angsten van mensen die twijfelen over het nut van vaccineren. ’’De enorme felheid en emoties maken de besluitvorming troebel. Wetenschappelijke informatie is wat ons betreft het startpunt in deze discussie.’’

Levens gered

Hij wijst op het onderzoek van Maarten van Wijhe, promovendus van de Universiteit Groningen waaruit blijkt dat door invoering van het Rijksvaccinatieprogramma sinds 1953 tussen de 6000 en 12.000 levens zijn gered. ’’Ook het aantal gemelde ziektegevallen is sterk verminderd: vijftig procent voor rode hond en wel negentig procent voor polio.’’

De medisch directeur vervolgt: ’’Al meer dan een eeuw is Pfizer betrokken bij de ontwikkeling van vaccins om ernstige ziekten te helpen voorkomen. En ook met de blik op de toekomst gericht, blijven wij ons inzetten voor nieuwe vaccins. Zo werken wij iedere dag aan echte doorbraken die de levens van patiënten veranderen.’’

Thema’s van het vaccinatiedebat

Na de opening van de tentoonstelling, krijgen genodigden de gelegenheid om een kijkje te nemen. Allerlei, veelvoorkomende thema’s uit het vaccinatiedebat passeren de revue. Zoals de geschiedenis van vaccinaties, van de Chinezen die in de vijftiende eeuw naar verluidt al virus uit de blaasjes van mensen met milde pokkeninfecties in de neuzen van gezonde personen bliezen, tot de tijd van nu waarin het Rijksvaccinatieprogramma ons beschermt tegen 12 gevaarlijke infectieziekten.

 

Tentoonstelling 'Vaccineren: Ja!/Nee?' | Pfizer Nederland

Verder wordt uitgelegd wat een infectieziekte precies is, wat vaccinatie is en wat er allemaal in een vaccin zit. En er worden denkbeelden van criticasters met wetenschappelijke informatie weerlegd. Zoals dat je van vaccinatie autisme kunt krijgen, dat er allerlei schadelijke stoffen zitten in vaccins en over het risico op ernstige bijwerkingen.

Maar ook zijn er voorwerpen te zien die in vroegere tijden werden gebruikt voor het vaccineren van mensen. Zelfs het persoonlijk vaccinatieboekje van museumdirecteur Kees Moeliker ligt ertussen. ’’Dat bleken mijn ouders nog te hebben,’’ vertelt hij met een glimlach.

Zijn eigen ouders hebben nooit gedubd over het al of niet inenten van de kleine Kees. ’’Je kreeg een oproep voor een prik en ging gewoon.’’

Zelf heeft hij ook nooit getwijfeld over de vaccinatie van zijn eigen kroost. ’’Ik denk dat het belangrijk is dat je je laat leiden door feitelijke wetenschappelijke informatie.’’
 

Symbolisch voor het maken van een gedegen keuze is het Jenga-spel

Moeliker hoopt dan ook net als viroloog Rik de Swart dat de expositie twijfelaars kan helpen bij het maken van een overwogen keuze. Symbolisch voor het maken van een gedegen keuze is het Jenga-spel dat mensen aan het einde van hun bezoek kunnen spelen, met rode en blauwe blokjes.

Tentoonstelling 'Vaccineren: Ja!/Nee?' | Pfizer Nederland

Een verwoede strijd

De ene speler doet zich voor als voorstander van vaccinatie en speelt met blauw en de tegenstander speelt met rood. De voorstander moet telkens een blauw blokje onderuit de toren plaatsen en er boven op leggen. Terwijl de tegenstander telkens twee rode blokjes uit de stapel moet halen.

Een kind en een volwassen bezoeker spelen tegen elkaar. Een klein groepje bezoekers verzamelt zich om hun verwoede strijd te volgen. Pas na een hele lang tijd valt de stapel om.

Beide spelers lachen. Voor het kind is het slechts een spel. Maar bij de volwassen speler valt een kwartje. ’’De blokjes in de toren geven weer hoe ingewikkeld het vaccinatiedebat is. En hoe lang je erover kunt discussiëren,’’ zegt ze bedachtzaam, om met een lach te besluiten. ’’Dat zag je nu wel.’’

Meer Informatie

Meer informatie over de tentoonstelling 'Vaccineren Ja!/Nee?' vind je hier

Bronnen:

Bronnen:

rivm.nl/hpv-humaan-papillomavirus/hpv-vaccinatie