Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Overslaan en naar de inhoud gaan

Reumatoïde artritis

Behandeling van reumatoïde artritis

3 minuten

De behandeling van reumatoïde artritis (RA) verschilt per persoon. Omdat elke patiënt uniek is. Over het algemeen adviseert elke reumatoloog zijn patiënten om voldoende te bewegen en gezond te eten. Daarnaast zal hij, vaak in samenspraak met de patiënt, zoeken naar een passende behandeling met medicijnen. 

Reumatoïde artritis is nog niet te genezen. De behandeling richt zich daarom op het verminderen van de symptomen. Mensen met RA krijgen altijd een combinatie van medicijnen, met als doel om het aantal ontstekingen te verminderen. We zetten alle behandelingen hieronder op een rijtje. 
 

De behandeling van RA richt zich op het verminderen van de symptomen

Eenvoudige pijnstillers bij pijn en koorts 

Mensen met RA hebben vaak last van pijnlijke en stijve gewrichten. Doordat ze pijn hebben, zullen ze hun gewrichten minder vaak gebruiken met een vicieuze cirkel als gevolg. De pijn blijft bestaan of verergert. Pijnstillers kunnen die pijn verlichten. 

Als je RA en pijn hebt, zal je arts in eerste instantie eenvoudige pijnstillers adviseren. Deze middelen kun je zonder recept krijgen bij de drogist of apotheek. Denk hierbij aan geneesmiddelen met de werkzame stoffen paracetamol en aspirine. 

Zulke eenvoudige pijnstillers zorgen dat je minder pijn hebt en werken ook koortsverlagend. Ze werken echter niet ontstekingsremmend. Daar heb je ontstekingsremmende pijnstillers voor nodig. 

Alle medicijnen kunnen leiden tot bijwerkingen, ook eenvoudige pijnstillers. Deze kunnen bijvoorbeeld zorgen voor hoofdpijn, huiduitslag maar ook tot overgevoeligheid, maagklachten en darmklachten. 

Als er bijwerkingen optreden, is het belangrijk dat je deze zo snel mogelijk meldt bij je behandelend arts. In overleg kan de behandeling worden aangepast. 

Ontstekingsremmers bij pijn, koorts en ontstekingen 

Als eenvoudige pijnstillers niet goed werken bij een RA-patiënt, kan de reumatoloog overgaan op ontstekingsremmende pijnstillers: zogenoemde NSAID’s (Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs). Gebruik hiervan is echter niet voor iedereen raadzaam. 

Of het een verstandige keuze is, is onder meer afhankelijk van andere aandoeningen die je hebt en geneesmiddelen die je daarvoor gebruikt. De reumatoloog zal je hierover adviseren.

Ontstekingsremmende pijnstillers verlichten pijnklachten, koorts en ontstekingen. Ze worden onderverdeeld in twee groepen: de klassieke en de moderne. De klassieke pijnstillers bestaan al tientallen jaren en worden ook wel klassieke NSAID’s genoemd. De moderne pijnstillers zijn later ontwikkeld. Deze worden ook wel COX-2-remmers genoemd.

De meeste ontstekingsremmende pijnstillers zijn alleen verkrijgbaar op recept. Over het algemeen zorgen ontstekingsremmers voor weinig bijwerkingen. Bijwerkingen die kunnen optreden zijn: maag- en nierproblemen, verhoogde kans op hart- en vaatziekten, trombose. Bij overgevoeligheid voor NSAID’s wordt eventueel prednisolon gegeven. Ook dit medicijn remt de ontsteking en vermindert pijn.
 

Wanneer je reumaremmers gebruikt, kan het zo zijn dat dat je - zeker de eerste periode - dezelfde pijnklachten houdt

Klassieke anti-reumatica (DMARD’s)

De term DMARD’s staat voor Disease Modifying Anti Rheumatic Drugs. Deze reumaremmers worden voorgeschreven door een reumatoloog wanneer eenvoudige of ontstekingsremmende pijnstillers onvoldoende werken. Of ze worden daarmee in combinatie gebruikt. Ook kunnen verschillende reumaremmers worden gecombineerd om de ziekte sneller onder controle te krijgen.

DMARD’s bestrijden ontstekingen, geen pijn. Doordat de ontsteking afneemt, neemt de pijn meestal wel af. Ook kan hierdoor gewrichtsschade worden beperkt. 

Wanneer je reumaremmers gebruikt, kan het echter zo zijn dat dat je - zeker de eerste periode - dezelfde pijnklachten houdt. Een arts kan adviseren om tijdelijk DMARD’s te combineren met corticosteroïden voor vermindering van pijn op korte termijn. Zo wordt de tijd overbrugd totdat het effect van de reumaremmer merkbaar is.

DMARD’s kunnen tot verschillende bijwerkingen leiden. De meest voorkomende zijn: ontstaan van huiduitslag of griepachtige verschijnselen en het optreden van maag- en darmklachten en nier- of leverfunctiestoornissen. Soms ontstaan afwijkingen in de bloedaanmaak.

Biologische reumaremmers bestaan (deels) uit dierlijke of menselijke eiwitten

Biologische geneesmiddelen 

Wanneer klassieke reumaremmers onvoldoende werken, een patiënt last krijgt van bijwerkingen of overgevoelig blijkt te zijn, kan een arts een biologisch geneesmiddel voorschrijven. 

Biologische reumaremmers bestaan (deels) uit dierlijke of menselijke eiwitten. Ze remmen de werking van afweerstoffen of afweercellen of bootsen ze na. Op die manier remmen ze het ontstekingsproces en voorkomen ze gewrichtsschade. 

Er zijn 3 soorten biologische geneesmiddelen die per infuus of injectie worden toegediend:

  • TNF-alfaremmers die de werking van het eiwit TNF remmen. Dat is overactief bij mensen met reuma en activeert het afweersysteem. Zo ontstaan ongewenste ontstekingsreacties.
  • T-en B-cel remmers remmen de werking van T- en B-cellen. Deze witte bloedcellen spelen een belangrijke rol in het afweersysteem. Bij mensen met reuma werken ze te hard en zorgen voor ontstekingen.
  • Interleukine-remmers verminderen de werking van de ontstekingsbevorderende boodschapper-eiwitten (interleukines). Deze stoffen zijn overactief of teveel aanwezig bij mensen met reuma en zorgen voor ontstekingen.

Biosimilars 

Naast originele biologische geneesmiddelen zijn er biosimilars beschikbaar. Dat zijn medicijnen die qua samenstelling sterk lijken op biologische geneesmiddelen. Ze hebben dezelfde effectiviteit en veiligheid, maar zijn vaak goedkoper. 

Nieuwe patiënten kunnen starten met een biosimilar. Daarnaast kunnen een patiënt en arts samen besluiten dat een overstap wordt gemaakt van een biologisch geneesmiddel naar een biosimilar. 

Biosimilars kunnen tot dezelfde bijwerking leiden als de originele biologische geneesmiddelen. De bekendste bijwerking is een verhoogde gevoeligheid voor infecties, zoals een luchtweginfectie, longontsteking of gordelroos. 

Ze kunnen ook leiden tot koorts, hoofdpijn of een tekort aan witte bloedlichaampjes. Op de plek van de injectie kan huidirritatie ontstaan: roodheid, jeuk, een zwelling of een blauwe plek.

Soms kan het lichaam zelf antistoffen aanmaken tegen de biologische reumaremmers en biosimilars. Hierdoor werkt het middel minder goed of niet. Het kan in dit geval zo zijn dat een ander biologisch medicijn wel het gewenste effect heeft. 

JAK-remmers 

Wanneer een patiënt onvoldoende baat heeft bij een klassieke DMARD of wanneer hij of zij deze niet goed verdraagt, kan worden gedacht aan het voorschrijven van een JAK-remmer. 

JAK-remmers (Janus Kinase-remmers) werken heel specifiek in op een stofje in je lichaam, het enzym ‘Janus Kinase’. Deze enzymen zorgen ervoor dat ontstekingsbevorderende boodschapper-eiwitten (interleukines) de ontsteking in stand kunnen houden. 

Door het remmen van zulke eiwitten die tot de ‘JAK-familie’ behoren, worden de ontstekingen bij RA minder en nemen de reumaklachten af. JAK-remmers bestrijden geen pijn. De pijn neemt echter wel af naarmate ontstekingen verminderen. 

De bijwerkingen van JAK-remmers zijn vergelijkbaar met de bijwerkingen door biologische reumaremmers. De belangrijkste bijwerkingen die kunnen optreden zijn het ontstaan van infecties (bovenste luchtwegen, herpesinfecties, urineweginfecties), leverenzymverhogingen, afwijkende cholesterolwaarden en maagdarmklachten.

Een verschil met de biologische reumaremmers is dat je JAK-remmers kan innemen, het zijn tabletten. Biologische geneesmiddelen worden gegeven via een injectie of infuus.

Bij reumatoïde artritis is het belangrijk dat je je gewrichten soepel houdt
Bij reumatoïde artritis is het belangrijk dat je je gewrichten soepel houdt

Andere vormen van behandeling

Bij reumatoïde artritis is het belangrijk dat je je gewrichten soepel houdt. Een oefen- of fysiotherapeut kan je hierbij helpen. De therapeut schrijft oefeningen voor die je vaak dagelijks moet doen. Deze oefeningen kunnen in het begin lastig zijn, maar worden vanzelf makkelijker om uit te voeren. 

Operatie

Het kan soms ook helpen wanneer de gewrichten door een operatie worden ‘schoongemaakt’. De chirurg verwijdert verdikt weefsel in gewrichten en spieren om zo te voorkomen dat bot en kraakbeen worden aangetast. Als dat te ernstig beschadigd is, kan worden overwogen om kunstgewrichten te plaatsen. 

Wat kun je zelf doen?

Als je reumatoïde artritis hebt, dan kun je er voordeel bij hebben om een aantal leefstijladviezen toe te passen in je dagelijks leven, en daarmee je gewrichten te beschermen.

  • Neem regelmatig korte pauzes als je een activiteit uitvoert die lang duurt en/of belastend is.
  • Wissel activiteiten af qua zwaarte.
  • Voorkom langdurige overbelasting of belasting die zwaarte oploopt. 
  • Zorg ervoor dat je niet één of kleine gewrichten telkens overbelast. Zoals die in je hand bij het opendraaien van een fles.
  • Wissel bewegen en rust af.
  • Belast je gewricht in de meest stabiele stand, niet in de uiterste stand.
  • Verdeel je kracht over meerdere gewrichten.
  • Gebruik zoveel mogelijk je grote gewrichten in plaats van je kleine gewrichten.
  • Gebruik hulpmiddelen om handelingen lichter te maken.
  • Vraag hulp als je iets moet doen dat zwaar en/of moeilijk is. 
  • Heb geduld: je leert nieuwe gewoonten niet in één dag aan. 
Tags:
Bronnen

Bronnen