Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Overslaan en naar de inhoud gaan
Like Dislike

Infectieziekten

Wat is een longontsteking?

Als je pijn hebt bij het ademhalen, benauwd bent en veel hoest. En als je daarnaast koorts en spierpijn en minder eetlust hebt, heb je misschien wel een longontsteking. Hoe krijg je een longontsteking en wat houdt het precies in? Wij leggen het uit.

Longontsteking

Elke dag adem je zo'n twintigduizend keer in en uit. De lucht gaat naar binnen via je mond of neus en daarna via je luchtpijp en de kleine vertakkingen van je longen (je bronchiën) naar je longblaasjes. Die bezorgen de zuurstof aan je bloed dat het weer naar al je organen en weefsels vervoert. Bij een longontsteking is je longweefsel ontstoken: de bronchiën en de longblaasjes. 

Je luchtpijp bestaat uit een buis van kraakbeenringen. Onderaan zit een vork in de weg: vertakkingen die lopen naar de linker- en rechterlong.

Wat gebeurt er bij een longontsteking?

Als je een longontsteking hebt, krijg je eerst moeite met ademhalen. Die benauwdheid ontstaat doordat je lichaam de oorzaak van de ontsteking probeert op te ruimen. Bij de afweerreactie van je lichaam ontstaat dik slijm dat je moeilijk kunt ophoesten. En als je het ophoest, is het vaak geelgroen van kleur, soms met wat bloed erbij. Ook kunnen je longblaasjes, doordat ze ontstoken zijn én doordat er slijm inzit, minder zuurstof opnemen. Je voelt je daardoor benauwd. Verder kan het ademen pijn doen. Dat voel je dan op je rug. Verder heb je bij een longontsteking vaak last van koorts en daardoor kun je gaan rillen en klappertanden. Je kunt spierpijn krijgen en je kunt je erg moe voelen doordat je lichaam minder zuurstof opneemt. 

 

Wat is een longontsteking

Iedereen kan een longontsteking krijgen

Iedereen kan een longontsteking krijgen. Maar je loopt wel extra risico als je een lagere weerstand hebt. Dat geldt bijvoorbeeld voor ouderen, chronisch zieken en mensen die een chemokuur of immunotherapie ondergaan. Dan kan een heftige verkoudheid of griep sneller overgaan in een longontsteking. Ook loop je dan meer risico op een longontsteking met of door een invasieve schimmelinfectie. Al komt dit ook voor bij jonge, gezonde mensen. 

Andere factoren die het risico op een longontsteking vergroten zijn medicijngebruik, luchtvervuiling, ondervoeding, verlamming en bewusteloosheid. 

En dat geldt ook voor verslikken of het inslikken van voorwerpen. Als je je verslikt, komen er deeltjes in je luchtwegen terecht. Normaal hoest je deze deeltjes weer uit. Maar soms komen ze in het longweefsel terecht waardoor een ontsteking kan ontstaan. 

Hoe erg een longontsteking zich verspreidt over de longen, verschilt per persoon. De ontsteking kan op één bepaalde plek blijven, maar zich ook verspreiden over beide longen. Dan spreek je over een dubbele longontsteking. 

Longontsteking

Hoe artsen een longontsteking vaststellen

Het is in elk geval belangrijk om bij ernstige benauwdheidsklachten, pijnlijke ademhaling, het ophoesten van bloed, hoge koorts of andere zorgwekkende signalen contact op te nemen met je huisarts. Die kan achterhalen of je een longontsteking hebt en waardoor deze veroorzaakt wordt, om indien nodig een passende behandeling te starten. 

De huisarts zal je vragen stellen om uit te vinden waar je klachten vandaan komen en met een stethoscoop naar je longen luisteren. Ook kan het nodig zijn om een röntgenfoto te maken van je longen. Daarop is te zien of je inderdaad een longontsteking hebt, waar die zit en hoe erg deze is.

Longontsteking door een bacterie 

Vervolgens is het belangrijk om te ontdekken waardoor de longontsteking wordt veroorzaakt. Door onderzoek van het bloed en slijm kan worden achterhaald of de boosdoener een bacterie, een virus, een schimmel of hier een combinatie van is. Veelal wordt een longontsteking door bacteriën veroorzaakt. Je hebt daarbij verschillende soorten groepen die voor een longontsteking kunnen zorgen: gram-negatieve bacteriën en gram-positieve bacteriën. Lees hier meer over in dit artikel. Hierin wordt ook het verband gelegd met zogenaamde ‘hospital-acquired pneumonie’ en ‘community-acquired pneumonie’ . Ofwel longontstekingen die je binnen of buiten het ziekenhuis oploopt. Longontstekingen die je in het ziekenhuis oploopt, verlopen vaak ernstiger. Een door bacteriën veroorzaakte longontsteking is overigens vaak goed te behandelen met antibiotica.
 

Longontsteking door een bacterie 

Naast een bacterie kan een longontsteking ook worden veroorzaakt door een virus zoals griep (influenza) of COVID-19. Virussen kun je niet behandelen met antibiotica. Die moet je uitzieken. Dat gaat bij een longontsteking door griep meestal goed. Omdat het virus meestal op dezelfde plek in je longen blijft. Bij het coronavirus is dat anders. Dat virus verspreidt zich wel over de hele long of beide longen. Daardoor kunnen je longen minder goed zuurstof uitwisselen. En wordt het zuurstofgehalte in het bloed te laag. Je lichaam ruimt het coronavirus meestal zelf op. Maar soms wordt een infectie ernstiger en leidt dat tot zuurstoftekort, uitdroging of een ernstige longontsteking. Dan is behandeling in het ziekenhuis nodig. 
 

Aspergillus fumigates

Ook kun je een longontsteking krijgen door een schimmel. Of een bacteriële longontsteking mét een invasieve schimmelinfectie erbij. Vaak is dat de Aspergillus fumigates. Dat is een schimmel die overal in onze omgeving voorkomt. Normaal ruimen je luchtwegen die op. Maar als je ernstige griep of corona hebt, zijn de slijmvliezen van de luchtwegen beschadigd. Daardoor kunnen de schimmelsporen makkelijker je longen binnendringen en daar grote schade veroorzaken.

Aspergillose

Een snelle diagnose en behandeling van een longontsteking door een schimmelinfectie is belangrijk. Dat gebeurt met antimycotica (medicijnen die schimmels doden). Anders kan de schimmel de longen ernstig beschadigen en ook andere organen aantasten, zoals de hersenen, nieren en lever. In het ergste geval met de dood als gevolg. 

Het verloop van een invasieve schimmelinfectie is bij mensen met ernstige griep overigens vaak ernstiger dan bij mensen met COVID-19. Waarom dat zo is, is nog niet duidelijk.

Zoals bij elke aandoening kunnen er ook bij een longontsteking in zeldzame gevallen complicaties optreden. De meest voorkomende complicaties zijn bloedvergiftiging (sepsis) en longvliesontsteking (pleuritis). Beide complicaties zijn in de meeste gevallen goed te behandelen. 

Besmettelijk of niet?

Tot slot vragen mensen zich vaak af of een longontsteking besmettelijk is. Dat is afhankelijk van de oorzaak. Het vaakst wordt een longontsteking veroorzaakt door de bacterie Streptococcus pneumoniae, beter bekend als de pneumokok. Die lijkt niet besmettelijk te zijn. Maar virussen kunnen wel heel besmettelijk zijn, zoals het coronavirus. En met een verzwakte weerstand ben je extra vatbaar. Dan is het verstandig om uit de buurt te blijven van mensen met een longontsteking. 
 

Meer informatie

Voorkomen is beter dan genezen. Wil je meer weten over vaccinatie, kijk dan hier.

Bronnen

Bronnen

Pagina beoordelen Like Dislike